Reportage: 15 jaar REBiRTH

Dit weekend vindt op het grensgebied tussen Haaren en Helvoirt de 15e editie van REBiRTH Festival plaats. Voor EB Live bezocht ik de organisatie tijdens de voorbereidingen van deze jubileumeditie.

15 jaar REBiRTH Festival

“We willen op dit niveau blijven innoveren”

EB Live maart 2025

Op 11, 12 en 13 april wordt op het grensgebied tussen Haaren en Helvoirt 15 jaar REBiRTH Festival gevierd. Het festival heeft zich in de loop der jaren ontpopt tot een evenement met een duidelijke focus op de hardere stijlen, en is voor liefhebbers uit tal van landen de start van het festivalseizoen. Wat REBiRTH Festival onderscheidt is niet de drang naar groei, maar de drang naar het best mogelijke evenement voor bezoekers, toeleveranciers, omwonenden én de omgeving.

“Wij voelen naar alle partijen om ons heen, maar natuurlijk ook naar onszelf, de verplichting om het beste te bieden wat je van een festival kunt verwachten,” zegt organisator Ferry van den Nieuwelaar van REBiRTH Events. “Dat is een verantwoordelijkheidsgevoel dat er bij ons altijd al heeft ingezeten.”

Het festival is een doorontwikkeling van wat ooit een lokaal dorpsfestijn was voor de jeugd in het Brabantse Haaren. Het komt voort uit de touwtrekwed­strijden die werden georganiseerd door de Katholieke Plattelands Jongeren, afdeling Haaren, later Haaren Interactive. “En dat was elk jaar hetzelfde,” lacht Van den Nieuwelaar. “Op zaterdag kwamen de Sjonnies. Dat was gewoon de line-up, op zaterdag de Sjonnies. En dan op zondag was er het touwtrek­toernooi. Wij gingen daar uiteraard ook altijd naartoe en hielpen een handje mee met de op- en afbouw, maar we merkten dat de animo op een gegeven moment wel wat minder werd. Nederlandstalig is nu weer helemaal terug, maar ook daar was toen minder vraag naar. Toen kwam de vraag vanuit de oudere generatie organisatoren of wij jongeren wellicht voor een nieuwe impuls konden zorgen. Toen heeft een groep vrienden, waaronder ikzelf, gezegd ‘Dat is goed, maar dan willen we wel graag iets organiseren wat we zelf écht te gek vinden’. Want we vonden natuurlijk dat KPJ-evenement altijd gezellig en we gingen ook wel ieder jaar. Maar als we zelf op stap gingen, reisden we stad en land af voor de vetste evenementen op hardstyle-gebied. Want dat was ons ding, dat is waar we écht enthousiast over waren.”

Gestage groei
Dat is de start geweest van de weder­geboorte, de ‘REBiRTH’ als het ware, van dat lokale jongerenevenement. Aanvankelijk nog op bescheiden schaal, in dezelfde tent. Met op zaterdag een harder programma zónder de Sjonnies, maar op zondag nog steeds het touwtrektoernooi. “Een jaar later zijn we op zaterdag als REBiRTH hardere stijlen blijven programmeren, maar probeerden we op zondag Nederlandstalig erbij om dat feestgevoel voor de buurt te bewaren. Het stelde ook nog niet zo heel veel voor, met zo’n 900 bezoekers. Weer een jaar later mochten we van een boer zijn terrein gebruiken en dus schoven we zo’n 300 meter op. Dat was gevoelsmatig het échte begin van wat we nu als REBiRTH Festival kennen. Zo zijn we stapsgewijs ieder jaar een klein beetje gegroeid.

“We zijn stapsgewijs ieder jaar een klein beetje gegroeid”

Van 1.500 bezoekers naar 3.000, naar 4.500, naar 5.000. Zo is er elk jaar een klein beetje bijgekomen, en programmatechnisch is er op een gegeven moment een keuze gemaakt om ook de zondag steeds harder te programmeren. In het begin nog niet helemaal, toen boekten we bijvoorbeeld Mr. Polska en Charly Lownoise & Mental Theo, acts die wel wat ‘harder’ waren dan het Nederlandstalige dat normaal op de zondag stond maar die strikt genomen niet tot een hardere stijl behoorden. Rond 2017/2018 zijn we volledig getransformeerd, ook op zondag. Maar we hebben op de zondag voor de mensen uit het dorp ook nog altijd één area – Beetje Dansen – die gezellig is met Nederlandstalige artiesten als Yves Berendse en Django Wagner. Want we willen als festival er óók voor iedereen uit de directe omgeving zijn.”

Specifieke smaak
Anno 2025 is REBiRTH Festival een evenement dat los van genoemde area op de zondag drie dagen lang volledig de hardere stijlen cultiveert en daarbinnen een smaakmaker is geworden. Tijdens de editie in april staan verspreid over 18 areas meer dan 250 harder styles artiesten geprogrammeerd. “Variërend van hardstyle en raw tot hardcore, euphoric hardstyle en uptempo en nog veel meer. Onze bezoekers hebben een heel specifieke smaak, je hebt mensen die letterlijk het hele festival op één area blijven. Dus die wil je bedienen met het beste wat op die specifieke smaak aansluit. Maar voor de mensen die graag nieuwe dingen ontdekken of een heel brede smaak hebben, wil je als festival ook gewoon alle genres, sub-genres en stijlen bieden.”

“Onze bezoekers hebben een heel specifieke smaak”

Draagvlak creëren
Haaren is een dorp met zo’n 6.000 inwoners en tijdens REBiRTH Festival zijn dat er zo’n vijf keer zoveel. Niet alleen met Nederlandse bezoekers, maar ook veel Duitsers (zo’n 15 procent van de verkochte kaarten), veel Belgen, veel Fransen, steeds meer Britten en ook bezoekers uit Spanje, Oostenrijk, Italië en Zwitserland. “En zelfs mensen uit Australië, de Verenigde Staten en Chili,” vertelt Ferry van den Nieuwelaar trots. Dat betekent dat het festival een behoorlijke impact heeft op de omgeving en de organisatie is zich daar terdege van bewust. REBiRTH Events doet dan ook veel meer voor de lokale bevolking dan alleen een ‘gezellige area’ op zondag. “Wij hebben ons altijd hard gemaakt voor onze omgeving. Je kan wel heel star zeggen ‘we hebben een evenementenvergunning dus we doen wat we willen’, maar zo zitten wij niet in elkaar. We gaan ook altijd het gesprek aan, vragen aan mensen of ze overlast hebben van het geluid of andersoortige last en betrekken waar mogelijk het hele dorp zo goed mogelijk. Dat betekent dus dat we wat betreft toeleveranciers zo veel mogelijk hier uit de directe regio halen. Maar ook willen we onze vrijwilligers hier goed verzorgen. Die staan dan op zaterdag achter de bar en hebben op zondag gratis toegang, of andersom. En als ze muzikaal niks met ons festival hebben – dat gebeurt – dan geven ze die gratis ticket aan een neefje of nichtje. Daar doen we helemaal niet moeilijk over. Dat geldt ook voor de mensen die direct aan het festivalterrein wonen, die geven we ter compensatie altijd gratis tickets en we weten ook heus wel dat die weer worden doorgegeven. Op deze manier hou je draagvlak bij je dorpsgenoten.”

Continue dialoog
Dat laatste doet REBiRTH Festival ook door een duurzame manier van organiseren. “We zitten in een heel groene omgeving, dan moet je ook zorgdragen voor het behoud daarvan, zegt Van den Nieuwelaar. “Dat doen we op bredere schaal, maar ook op lokaal niveau. We hebben budget om bijvoorbeeld mee te helpen met de aanschaf van beplanting voor direct omwonenden of rondom de retentievijver die hier is aangelegd voor de afwatering. Ook investeren we in het samenbrengen van generaties en mensen hier uit de buurt en ondersteunen we lokale initiatieven zoals Park Ruijbosch. Wij geloven dat duurzaamheid begint in de manier waarop je met elkaar omgaat. Blijf praten, blijf mensen ontmoeten. Zo doe je allemaal iets voor elkaar”.

Wat betreft het evenement zelf, probeert REBiRTH zo duurzaam mogelijk te organiseren. Zo wordt in samenwerking met toeleverancier WATR. gefilterd douchewater gebruikt om toiletten door te stromen, wat in 2024 zo’n 35 procent waterbesparing opleverde. Ook wordt ingezet op vermindering van verspilling van voedsel en afval, wordt gebruik gemaakt van herbruikbare banners en boarden en wordt bewust omgegaan met schoonmaakmiddelen. Toch organiseert men ook zo realistisch mogelijk. “Als je bijvoorbeeld kijkt naar de bezoekersstroom, dan zie je veel internationale gasten. We willen het aantal vervoersbewegingen mini­maliseren, maar weten ook dat je daar keuzes in moet maken. Zo hebben wij – en dat is puur logistiek – alleen pendelbussen rijden naar het station van ’s-Hertogenbosch. Maar we communiceren breed en veel. Dus we stimuleren bezoekers om zoveel mogelijk samen te reizen, we vragen ook onze toeleveranciers om zoveel mogelijk vervoersbewegingen te combineren. Het is een continu gesprek met iedereen over hoe we bij kunnen dragen aan een gezonder festivallandschap, en hopelijk inspireert wat wij doen anderen om ook buiten het evenement om wat beter op te letten. Dat betekent dat je zelf het goede voorbeeld moet geven.

Unieke sets
Dit jaar heeft REBiRTH, dat het overkoepelende thema United to Madness heeft, onder meer namen als Dual Damage, Rebelion (een global live show première), Rooler, Dimitri K (eveneens een global live show première), Vertile, Spitnoise, Barber en Angerfist op de poster staan. Ook zijn er speciale ’15 years’ sets van onder meer D-Block & S-te-Fan, Radical Redemption, Angerfist, Malice, Dr. Peacock en diverse anderen. “Dat soort sets zijn een reis door de tijd voor onze vaste én nieuwe bezoekers, maar het maakt sets ook uniek en dat heb je als festival nodig,” aldus Van den Nieuwelaar. “We zitten vroeg in het seizoen, dat maakt dat mensen gretig zijn om na een lange winter weer los te gaan. Maar het brengt ook risico’s met zich mee. Je kan de eerste zonestralen hebben en dan is het heerlijk. Maar als het een keer minder goed weer is, dan is het ook meteen echt koud. Het kan zelfs nog sneeuwen in april! Dus je wilt als festival met zo’n vroege datum op de kalender ook echt iets bieden waarmee je zeker weet dat je bezoekers trekt en dat men niet kiest voor een festival waarbij het zeker weten mooi weer is. Unieke sets helpen daarbij.”

Structureel bijdragen
REBiRTH Festival beseft dat ze in eerste instantie een festival zijn waar mensen voor hun lol heen komen, ze willen het spreekwoordelijke opgeheven vingertje dan ook niet heel prominent opsteken. “Wij geloven in ‘goed voorbeeld doet goed volgen’. We vragen wel van onze bezoekers een bijdrage van één euro per dag, de Green Fields Fee, die we investeren in duurzame initiatieven op onze evenementen. Denk bijvoorbeeld aan de vaste stroompunten die we nu op het terrein hebben aan kunnen leggen. Als ze ervoor kiezen om dat het enige te laten zijn dat ze meekrijgen, prima. Maar we zijn tegelijk heel transparant in wat we doen op duurzaamheidsgebied en hopen dat het inspireert. Of dat nu gaat over de manier waarop we met afval omgaan, tot ons meer bewuste stroom- en watergebruik tot de meer duurzame aankleding van ons festival. We stellen in alles wat we doen inmiddels de vraag hoe we onze evenementen – want we organiseren als REBiRTH Events natuurlijk meer dan alleen ons vlaggenschip REBiRTH Festival – kunnen omzetten in iets structureels waar iedereen hier in de regio het hele jaar wat aan heeft.”

Nieuwe generaties
Dat doet REBiRTH onder meer met genoemd oog voor generaties, iets wat al sinds de start zit ingebakken. En dat betekent dat er niet alleen aandacht blijft voor de ‘oudere generaties’. Want waar de organisatoren eerst zelf de ‘nieuwe generatie’ waren, hebben ze nu ook oog voor de nieuwe jongeren in de regio. Dat begint al heel vroeg. Zo worden onder meer DJ-workshops aangeboden op lokale scholen om de jeugd kennis te laten maken met de wereld waarin REBiRTH Events zich beweegt.

“We vinden het mooi om de jeugd wel alvast kennis te laten maken”

“Maar we nodigen ook schoolklassen uit tijdens de opbouw om mee te lopen en te zien wat er gebeurt. Ze mogen op die leeftijd dan nog niet naar het daad­werkelijke festival, maar we vinden het mooi om de jeugd wel alvast kennis te laten maken, en om ook het besef te kweken, dat je door op een evenement te werken je brood kunt verdienen. Inmiddels hebben we hier een mooi bedrijf staan, maar toen wij jong waren heeft niemand ons verteld dat je ook in deze branche kon werken. We hopen dus te inspireren en op deze manier ook de toekomst van ons festival te borgen.”

Kwalitatieve en inhoudelijke groei
Met het oog op die toekomst hoopt Van den Nieuwelaar dat REBiRTH het niveau waarop zij nu zitten kunnen consolideren. “Wij hebben niet de ambitie om qua bezoekersaantallen de allergrootste te zijn, of om ieder jaar grootser en spectaculairder te worden. Wel willen we gewoon ieder jaar voor onze specifieke doelgroep, de mensen die van hardere stijlen houden, een vaste keus aan het begin van het seizoen zijn. Want alles wordt duurder en je ziet dat mensen inmiddels niet meer naar alle festivals gaan. Men maakt keuzes en dan hoop ik dat ze automatisch voor ons kiezen. Waar ik wel graag naartoe zou bewegen, is een meer evenwichtige bezoekersspreiding. Op vrijdag is maar een deel van het terrein open en dan bedienen we vooral de eerste camping­gasten. Op zaterdag hebben we onze grootste piek en op zondag zijn er traditioneel toch alweer wat minder bezoekers omdat men op maandag weer moet werken.

Bij wijze van spreken zou ik het prima vinden om met REBiRTH Festival op zaterdag een paar duizend bezoekers in te leveren en dat dan de vrijdag en zondag te groeien zodat er ruwweg evenveel mensen op het terrein lopen. Puur omdat je dan productioneel gewoon veel makkelijker werkt. Dat is een ambitie die we misschien nog wel hebben, maar echt groeien is geen direct doel. Op een gegeven moment is het goed en dat punt hebben wij – naar mijn gevoel – wel bereikt. Dat betekent uiteraard niet dat we stilstaan, het hele terrein is onlangs weer tegen het licht gehouden om te zien waar we het nog beter kunnen doen. Maar dan gaat het dus over kwalitatieve en inhoudelijke groei, over innovaties. Niet over meer bezoekers. We willen met ons festival op dit niveau blijven draaien, op dit niveau blijven innoveren en doorgaan met het bij elkaar brengen van mensen. Ons festival is uit gemeenschapsgevoel begonnen en ik vind het een mooie ambitie om juist dat ook in de toekomst te behouden.”

[Dit artikel verscheen eerder in de maart 2025 editie van EB Live en op de EB Live website]
[Fotografie © REBiRTH Festival]

About The Author