“Volwassen mensen houden liever een echt boek in hun handen dan een stripboekje”

Categories Interview

Vandaag verschijnt Watchmen op Blu-ray en dvd. Een mooie release, die echter niet alles bevat waar regisseur Zack Snyder de fans warm voor heeft gemaakt. Voor Zeenz At The Movies sprak ik Wachtmen-tekenaar Dave Gibbons en hij bevestigt dat er meerdere dvd-releases gepland staan.

Watchmen verschijnt op dvd en Blu-ray. Wat is jouw input geweest als degene die twee decennia geleden de strip tekende waarop de film is gebaseerd?
“Net als bij het maken van de film, was mijn medewerking relatief kleinschalig. Ik heb een audiocommentaar opgenomen, maar dat is nog niet gebruikt. Die staat op een volgende release die over enkele maanden gepland staat, voor zover ik weet. Op de tweede schijf van de dubbel-dvd versie staat ook nog een interview met me. Dus behalve dat ik promotionele interviews doe, is dat het wel zo’n beetje.”

Was je medewerking aan de film echt zo summier? Men geeft je erg veel ‘credit’, namelijk…
“Regisseur Zack Snyder werkt heel graag vanaf storyboards en ik heb er in de beginfase een paar voor hem getekend en daarnaast ben ik op de set langs geweest. Waar ik met alle egards werd ontvangen, maar daar hield mijn medewerking wel zo’n beetje op.”

Toch lijken sommige frames uit de film rechtstreeks uit de door jou getekende graphic novel weg gelopen. Dus in zekere zin was jouw werk het storyboard.
“Dat klopt, als je het zo bekijkt. Toch is Snyder niet slaafs geweest en heeft hij ook standpunten gebruikt die de film versterken. Een graphic novel is niet per definitie goed bronmateriaal voor een film. Het zijn twee volledig uiteenlopende media. Maar omdat Alan Moore het verhaal destijds samen met mij heel traditioneel had opgezet qua verteltechniek, kon de filmversie heel trouw blijven aan wat we hadden verzonnen.”

Je noemt Alan Moore, die na filmfiasco’s als From Hell en vooral The League Of Extraordinary Gentlemen – gebaseerd op zijn werk – helemaal niets meer met Hollywood te maken wou hebben. Hoe is de verfilming van jouw werk jou bevallen?
“Ik vind het jammer dat Alan zo veel pech heeft gehad met de adaptatie van zijn werk en ik begrijp heel goed dat hij zijn handen er vanaf heeft getrokken. Mijn ervaring beperkt zich tot Watchmen en dat is me allemaal heel goed bevallen. Misschien had hij ook milder geweest als dit zijn eerste Hollywood-ervaring was geweest. De makers van Watchmen waren duidelijk liefhebbers van ons werk en hebben dat herkenbaar naar het witte doek vertaald. Natuurlijk zijn daarbij aanpassingen gemaakt, maar geen ingrijpende die het gevoel van ons werk teniet doen.”

Het einde is een van de meest ingrijpende aanpassingen. Ook al heb jij het verhaal niet geschreven, vind je het een terechte?
“Er is op internet veel discussie geweest over dat einde. Ik vind zelf dat het helemaal in de geest van het verhaal past, dus ben ik er zeer tevreden mee. Wat Alan en ik hadden verzonnen, zou zowel beeld- als verhaaltechnisch niet hebben gewerkt. Dit zijn overigens ook direct de scènes waarvoor ik tekeningen heb gemaakt. Zack Snyder wou graag weten hoe ik het nieuwe einde getekend zou hebben, zodat het voor hem alsnog voelde alsof hij mijn werk aan het verfilmen was. Zodoende heb ik die scenes volledig opnieuw getekend als waren ze voor een graphic novel bedoeld. Daarna is Zack met dat beeld aan de slag gegaan. Als gezegd, ik vond de hele verfilming het een zeer aangename en respectvolle samenwerking naar mij als tekenaar toe.”

In de loop der jaren is de graphic novel van Wachtmen uitgegroeid tot een icoon in de stripliteratuur. Hadden jullie tijdens het maken er van het idee dat er iets werd geproduceerd dat als klassieker de boeken in zou gaan?
“Ab-so-luut niet! Gelukkig maar, ha ha… Als we tijdens de productie alle lof zouden hebben gekregen die achteraf kwam, hadden onze ego’s waarschijnlijk een loopje met ons genomen. Ha ha… Het enige waar we ons vooral druk om maakten was iedere keer weer het halen van de deadline. Let wel, dat was nog voor de tijd van e-mail of zelfs de fax. Er waren momenten dat Alan om het script op tijd bij mij te krijgen zijn schrijfsels per taxi mijn kant op moest sturen. Dat waren dure tripjes! Pas toen we ongeveer halverwege de reeks in New York uitgever DC bezochten en daar als helden werden onthaald, begon het bij ons te dagen dat onze strip wel eens een succes aan het worden zou kunnen zijn. En nu zit ik hier bijna een kwart eeuw later nog steeds over Watchmen te praten!”

Hier in Nederland is het lastig om comics of graphic novels te vinden. Zelfs reguliere stripboeken lijken weggestopt in verdomhoekjes in de boekwinkels. Hoe is de situatie in jouw thuisland Engeland en in hoeverre denk je dat een film als Watchmen die status beïnvloedt?
“Het is een langzaam proces, maar in vrijwel iedere goede boekhandel heb je nu een afdeling graphic novels. Als je het mij vraagt, is de graphic novel of zelfs een dikke verzameling van comic books in een collectie als ‘trade paperback’ de toekomst voor het medium. Volwassen mensen willen nu eenmaal liever een echt boek in hun handen dan een ‘stripboekje’ en ze hebben er de tijd niet voor om elke maand een nieuwe editie af te wachten. Het mes snijdt met de film Watchmen aan twee kanten. Enerzijds was er een publiek dat de strip niet kende en doordat ze de film hebben gezien voor het eerst in aanraking kwamen met het bronmateriaal. Anderzijds waren er mensen die twintig jaar terug de losse strips lazen die door de film zijn geattendeerd op het bestaan van de gebundelde editie. Voor beide groepen geldt dat die kennismaking een opstap kan zijn naar een interesse voor graphic novels in het algemeen. En dat verkoopt weer meer boeken, waardoor het werk van mij en mijn collega’s weer meer draagkracht krijgt. Ik hoop in die zin dat de film Watchmen daar een steentje aan heeft bijgedragen. Zoals de graphic novel van Watchmen het medium ook een volwassener imago heeft gegeven.”

Je staat bekend als een liefhebber van digitale tekentechnieken. Zou Watchmen er anders uit hebben gezien als je destijds de middelen had gehad die er nu zijn?
“Ik vind de ontwikkelingen inderdaad fantastisch en ben een groot voorstander van de ontwikkeling van digitale tekentechnieken. Al denk ik niet dat de graphic novel er heel anders uit had gezien als ik die destijds met technieken van nu had gemaakt. Watchmen is echt een kind van de jaren ’80 en ziet er ook zo uit. Ik ben dan ook blij dat men heeft besloten de film nog steeds in 1985 te situeren. Wat ik wel denk, is dat het werk aan Watchmen enorm veel sneller had gekund met de middelen van tegenwoordig. Ik heb alle tekstwolkjes letter voor letter met de hand ingevuld. En ook gebeurde het regelmatig dat op verschillende plaatjes de achtergronden precies hetzelfde moesten zijn. Die zat ik destijds millimeter voor millimeter over te trekken, terwijl je met de computer zo’n ‘panel’ gewoon kan kopiëren. Ik vind dat je daar als stripmaker ook helemaal niet moeilijk over moet doen. Gewoon knippen en plakken, dat maakt je output een stuk groter.”

We zijn nu een kwart eeuw verder, je hebt een prachtig boek gemaakt (Watching The Watchmen), de film kwam uit, de dvd en Blu-ray zijn er vanaf deze week. Ben je inmiddels niet een beetje klaar met Watchmen?
“Ik zal er nooit klaar mee zijn, maar het is wel zo dat ik nu weer heel veel zin heb in nieuwe projecten. In Amerika geeft DC een krant uit genaamd Wednesday Comics, waarvoor ik verhalen schrijf. Dit omdat ik door de Watchmen-promotie amper aan tekenen toe kom. Daarnaast werk ik met Mark Millar (van Wanted – EK) aan een nieuwe reeks maar daar is nog weinig vast omlijnd aan. Mark werkt nog aan de promotie van de film Kick-Ass en ik nog steeds Watchmen. Als we beiden tijd hebben, werken we het verder uit. We zijn grote fans van elkaar, dus we hebben er zin in!”

Zou je weer een filmversie van een van je werken willen zien in de nabije toekomst?
“Niet direct. Dit omdat ik vind dat film en graphic novels niet altijd geschikt zijn om te combineren. Soms is film niet gewoon niet het geschikte medium voor een verhaal. Al moet ik zeggen dat de Watchmen-ervaring voor mij erg plezierig was. Ook ben ik aan het praten met Frank Miller. Samen hebben we de Martha Washington-reeks gedaan en die is onlangs voor het eerst gebundeld uitgebracht in hardcover editie. Als je het mij op dit moment vraagt, is Martha Washington het allerbeste wat ik ooit heb gedaan. Zowel Frank als ik denken dat een Martha Washington-film op termijn wel een mooi project zou zijn. Maar dat is nog verre van concreet.”

[Dit interview is oorspronkeljk gepubliceerd op Zeenz At The Movies]

Edgar Kruize is freelance tekstschrijver en journalist. Gespecialiseerd in (live) entertainment, muziek en film en daarnaast in teksten voor de zorgsector.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *