PLAAT 012: The Smashing Pumpkins – MACHINA | The Machines of God

Categories Plaat voor m'n kop

Onder de noemer Plaat Voor M’n Kop wekelijks op vrijdag de persoonlijke verhalen bij LP’s (en af en toe cd’s) die mijn leven gevormd hebben. Deze week MACHINA/The Machines of God van The Smashing Pumpkins.

EKNL-Plaat012
‘What is it you want?’

Smashing Pumpkins viel mij persoonlijk het eerst op met het machtige Drown, dat de soundtrack van film Singles afsluit. De track vaagt in één klap al het voorgaande muzikaal volledig van de kaart. En die uiterst puike verzameling muziek is in het geheel niet mis! Direct fan. Veel concerten gezien. Hele goede, maar ook abominabel slechte. Dat was het mooie met die band, het kon alle kanten op. Voor de in no-time uitverkochte show in De Melkweg in 1995 had ik geen kaartje. Toch naar Amsterdam, de hoop op de zwarte markt gevestigd. Ik kom bij toeval vrijwel tegelijk aan met Billy Corgan, James Iha en D’Arcy. Als de wiedeweerga mijn schrijfblok uit mijn tas gevist. Corgan zet een mooie, van D’Arcy een maar half gelukte (rot balpen!) en Iha een onleesbare handtekening.

Krabbel
Daar het voor De Melkweg vol loopt met andere hoopvol om kaartjes bedelende types, beproef ik mijn geluk op het Leidseplein. Daar loopt drummer Jimmy Chamberlin op zijn dooie gemakkie voorbij. Vriendelijke man, leuk staan praten. Vervolgens dat schrijfblok met slechts één ontbrekende krabbel onder de neus te drukken of om een gastenlijstplekje leuren, zou het moment verpest hebben. Niet gedaan dus. Die specifieke show (kwam uiteindelijk wel binnen, lang verhaal) was ter promotie van het destijds als meesterwerk binnengehaalde Mellon Collie And The Infinite Sadness. Inmiddels klinkt dat album – ondanks enkele uitmuntende tracks – behoorlijk gedateerd. Uitgerekend het album dat door velen als ‘mislukking’ werd bestempeld, is er eentje die anno 2014 nog steeds fris en opwindend klinkt.

Speenvarken
MACHINA | the machines of God uit 2000 is – behalve een van de mooist uitgevoerde LP’s van de afgelopen drie decennia – een conceptalbum en wellicht daarom werd het snel verworpen door het grote publiek. Lees de teksten van de nummers eens goed. Het kan niet anders dan dat het hele uiteenvallen van de band volgend op MACHINA | the machines of God en het jaren later weer een doorstart maken een geplande actie moet zijn. Het album bevat enkele fantastische nummers. De dwars door je ziel snijdende opener The Everlasting Gaze, waarin Corgan krijst als een speenvarken en de gitaarpartijen je oorschelpen aan flarden scheuren blijft binnenkomen als een mokerslag. Stand Inside Your Love is wellicht het allermooiste liefdesliedje ooit geschreven, of het nu voor een levend persoon is of gezongen wordt richting een hogere macht. De continue dialoog met God is naast de ‘uiteenvallen van een band’ verhaallijn een andere rode draad op het album.

Dialoog
Deze komt ook mooi naar voren in het nummer dat wellicht de beste Pumpkins track ooit is. I Of The Mourning. Het gekke is dat het nummer best vervelend begint. Zo’n track die je uit een reflex zou doorzappen omdat ‘ie begint met een clichézinnetje over de radio die een favoriet liedje speelt. Pffff… Hoe veel bands hebben niet zo’n liedje? Wie echter blijft hangen, wordt onherroepelijk meegezogen in de beelden die worden geschetst. Een man die de brieven van een ontvallen dierbare terugleest. En vervolgens in al zijn eenzaamheid de dialoog aangaat met de stem die uit de radio komt. Het gekke is dat dertien jaar na de release nog steeds de vinger er niet op te leggen is wat nu exact het moment is dat je als luisteraar om gaat.

Draaikolk
Zijn het die twee wat raar maar tegelijk helemaal raak geplaatste drumtikjes en de volgende roffel na anderhalve minuut? Is het de gitaarsolo die er op volgt? Is het de rake zinsnede ‘my tears upon the faded ink’ dat in al zijn eenvoud een heel spectrum aan emoties oproept? Is het de alsmaar aanzwellende muzikale draaikolk vol donker dreigende drumpartijen en gierende gitaren die met de tempoversnellingen tegen het einde meekomt? Geen idee, maar ondanks het alles behalve opzienbarende begin van de track, zuigt I Of The Mourning me keer op keer mee en heb ik bij elke luisterbeurt tegen het einde weer pijn in de buik als Corgan ‘what is it you want to change!?’ brult en het zachtjes uitklikken van de pick-up aangeeft dat plaatkant A van de eerste schijf toch echt weer voorbij is.

Edgar Kruize is freelance tekstschrijver en journalist. Gespecialiseerd in (live) entertainment, muziek en film en daarnaast in teksten voor de zorgsector.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *