PLAAT 021: Eels – The Cautionary Tales Of Mark Oliver Everett

Categories Concertverslag, Plaat voor m'n kop, Recensie

Onder de noemer Plaat Voor M’n Kop wekelijks op vrijdag de persoonlijke verhalen bij LP’s (en af en toe cd’s) die mijn leven gevormd hebben. Deze week The Cautionary Tales Of Mark Oliver Everett van Eels.

EKNL-Plaat021
‘When the light of day shines down, there’s no way to get around it, I’m not the younger man.’

Een recente release. Niet zo’n fantastische ook nog eens, maar vanwege de concerten die de band deze week doet heb ik ‘m toch weer eens uit de hoes gehaald. Het ziet er met het transparante vinyl prachtig uit. Maar inhoudelijk begint de formule sleets te raken.

Kwantiteit
Mark Oliver Everett, ook bekend als E van Eels, is een productief mannetje. Het ene na het andere album wordt de markt op geslingerd en in de laatste vijf gevallen ook steevast als ‘deluxe dubbel cd’ met veel bonustracks. The Cautionary Tales Of Mark Oliver Everett is de eerste waarbij de extra’s van de cd ook de overstap naar vinyl hebben gemaakt. Al laat het album erg goed horen dat kwantiteit en kwaliteit bij Eels inmiddels niet altijd meer synchroon lopen.

Cirkeltjes
Dat laatste is een manco dat de ‘output’ van Eels de laatste jaren behoorlijk kenmerkt. Wonderful Glorious was in 2012 een piekmomentje, na het tegenvallende Tomorrow Morning van enkele jaren eerder. Maar op The Cautionary Tales Of Mark Oliver Everett, het vijfde Eels-album in vijf jaar, zakt het niveau weer een beetje in. Het lijkt er op dat Everett in cirkeltjes aan het lopen is en dat maakt dat het album op het eerste gehoor als een continue herhaling van zetten aanvoelt.

Wonderschone melancholie
Dat neemt niet weg dat er prachtige liedjes op het album staan, vol met name tekstuele pareltjes. Dat laatste kan je wel aan de bebrilde brombeer overlaten. Agatha Chang is in alle treurigheid – over een verloren jeugdliefde waarvan hij niet eens meer weet waarom zij verlaten is – en melancholie wonderschoon. Mistakes Of My Youth geldt eveneens als een prachtige muzikale mijmering over vervlogen tijden. Het op de bonusschijf verstopte Millicent Don’t Blame Yourself kan als een toekomstige klassieker in het Eels oeuvre de boeken in.

Gedoseerd
Als je alle liedjes op The Cautionary Tales Of Mark Oliver Everett los trekt en ze buiten het albumconcept beluistert, zal je concluderen dat het werk van Eels na al die jaren nog immer bovengemiddeld mooi is. Echter, hoor je de liedjes in één luisterbeurt achter elkaar, dan begint de aandacht door gebrek aan echt duidelijke afwisseling te verslappen. Het kabbelt, het houdt het prikkelen van de trommelvliezen niet vast en het maakt dat het geheel hier absoluut niet meer is dan de som der delen. Ondanks de soms subtiele arrangementen die pas bij betere beluistering opvallen. Gedoseerd tot je nemen dus, dan is dit album op z’n best.

Bummer rock
Live echter, is het een heel ander verhaal. Woensdag bezocht ik het concert van Eels in het Amsterdamse Concertgebouw. Een ingetogen geheel in tegenstelling tot de laatste drie tours, zelfs al wordt hier met exact dezelfde muzikanten gespeeld. het is een avond vol – zoals ze het zelf omschrijven – ‘bummer rock’. Hard en zielig dus, kort door de bocht. Maar dat brengt in het Concertgebouw wel het mooiste aan deze band naar voren. Toegegeven, de sfeervolle zaal met de kraakheldere akoestiek helpt natuurlijk mee. Maar muzikaal is het ook enorm genieten. Vooral als blijkt dat in deze concertzaalsetting de op het album soms dood slaande liedjes wél goed werken. Sterker nog, in alle treurigheid sprankelen ze en weten ze soms zelfs tot een klein traantje te roeren.

Fluwelen gordijnen
Het zwaartepunt van dit optreden ligt dan ook op het jongste album en het zijn opvallend genoeg ook die tracks, plus enkele goed gekozen covers, die het meeste indruk maken. Meteen in het begin al met de tandem Where I’m At, een instrumentaaltje van het jongste album, en When You Wish Upon A Star, de in Pinocchio door Japie Krekel gezongen Disney-evergreen. Daarna volgt nog een achttal tracks van het nieuwe album (Parallels, The Morning), of enkele meer recente Eels-albums (het machtige A Line in The Dirt) en welgeteld één oudje in de vorm van It’s A Motherfucker. Terwijl concertpromotor Willem Venema eigenhandig achter het Concertgebouw-podium de zwaar fluwelen gordijnen aan het ordenen is zodat de nooduitgangbordjes geen smet meer werpen op de sfeer, kan je in de ademloos luisterende zaal een speld horen vallen. Steevast gevolgd door een oorverdovend applaus als de laatste tonen van een liedje weg zweven.

Vennijn
Het tweede deel van de set is iets minder ingetogen met fanfavorieten als Grace Kelly Blues, My Beloved Monster en I Like Birds zelf een beetje (béétje) uitbundig, maar ook hier overtuigt nieuw werk het meest. Tijdens de instrumentale finale van het melancholische Mistakes Of My Youth groeit de band heel eventjes boven zichzelf uit, wat een absoluut hoogtepunt van de reguliere set oplevert. Daarna komt het afgeblazen toegiftspelletje en zit het venijn in de échte toegiften waar de band wel vrolijk steeds de trappen uit de coulissen in neemt en onder luid gejuich weer terugkomt. Drie covers, te beginnen met Elvis’ Can’t Help Falling In Love, gevolgd door een aangrijpend Turn On Your Radio (origineel van Harry Nilson) en als uitsmijter een fraaie versie van Journey’s Don’t Stop Believin’.

Na drie tournees waarin rock, lol en luide gitaren de boventoon voerden, is het meer ingetogen domein, zo bewijst het optreden in het Concertgebouw, de plek waar deze band echt het allerbest floreert. Bitterzoete liedjes, gebracht met her en der een met een grimlach gebrachte grap en boven alles een oog (oor) voor detail. Want de arrangementen zaten vernuftig in elkaar en maakten dat er muzikaal, zelfs al schoot de band af en toe in automatische pilootmodus, echt heel veel te genieten viel. En dat doet de kwaliteit van het jongste album ook zeker herwaarderen.

Edgar Kruize is freelance tekstschrijver en journalist. Gespecialiseerd in (live) entertainment, muziek en film en daarnaast in teksten voor de zorgsector.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *